Świat wkroczył w stan globalnego bankructwa wodnego – twierdzą autorzy nowego, flagowego raportu Global Water Bankruptcy: Living Beyond Our Hydrological Means in the Post-Crisis Era. Raport opublikowany 20 stycznia 2026 roku przez badaczy Instytutu Wody, Środowiska i Zdrowia Uniwersytetu ONZ (UNU-INWEH), zwiastuje radykalną zmianę w postrzeganiu zasobów naturalnych.
Dokument ogłasza koniec ery „kryzysów wodnych”, które postrzegano jako przejściowe i wejście w stałą fazę globalnego bankructwa wodnego. Naukowcy ONZ ostrzegają, że ludzkość przestała żyć z „odsetek” od zasobów wodnych, a zaczęła masowo konsumować „kapitał”. Systemy hydrologiczne Ziemi osiągnęły punkt krytyczny, w którym naturalne cykle odnowy wód gruntowych i powierzchniowych nie nadążają za tempem ich eksploatacji przez rolnictwo, przemysł i ocieplający się klimat.
Raport wskazuje główne przyczyny kryzysu:
- Nieodwracalna degradacja wód gruntowych: Ponad 60% kluczowych warstw wodonośnych na świecie jest eksploatowanych w sposób uniemożliwiający ich regenerację.
- Destabilizacja cyklu hydrologicznego: Ekstremalne zjawiska w 2025 i na początku 2026 roku (megasusze i powodzie błyskawiczne) zniszczyły naturalną zdolność gleby do retencji wody.
- Koszty ekonomiczne: Globalne straty związane z brakiem wody i degradacją ziemi wyceniono na 307 miliardów dolarów rocznie.
Raport wskazuje także kluczowe obszary zagrożenia:
- Rolnictwo: Systemy nawadniania oparte na „wodzie kopalnej” (nieodnawialnej) są bliskie załamania, co zagraża globalnemu bezpieczeństwu żywnościowemu.
- Punkty zapalne: Azja Środkowa, Bliski Wschód oraz części Ameryki Północnej i Afryki Północnej są określane jako regiony o „zerowej płynności wodnej”.
- Migracje klimatyczne: Szacuje się, że do końca 2026 roku liczba osób zmuszonych do przemieszczenia się z powodu braku wody wzrośnie o 15% w porównaniu do lat ubiegłych.
Dokument wzywa do natychmiastowych działań o charakterze systemowym, m.in. wprowadzenia realnej wyceny wody i traktowanie wody jako aktywa o ograniczonej dostępności, a nie darmowego surowca, przejście na uprawy odporne na suszę i zamknięte obiegi wody w przemyśle oraz inwestycje w masową regenerację ścieków do celów spożywczych i rolniczych (tzw. „circular water”).
Pełna analiza oraz komunikat prasowy znajduje się na stronie UN News oraz Open Access Government.
Ilustracja do tekstu pochodzi ze strony: https://news.un.org/
