Raport „Eurobarometr 557”, opublikowany przez Komisję Europejską w 2025 roku na podstawie badań przeprowadzonych między wrześniem a październikiem 2024 roku, ujawnia luki w wiedzy i rosnący brak zaufania obywateli wobec nauki w Europie. Od 2021 roku wśród Europejczyków wzrósł odsetek błędnych odpowiedzi na pytania naukowe i dot. wiary w teorie spiskowe. Połowa Europejczyków (50%) nie ufa naukowcom, wierząc, że zależą od przemysłu, a 52% uważa ich wiedzę za potencjalnie niebezpieczną (wzrost o 6% od 2021).
Wyniki dotyczące Polaków są szczególnie znaczące i pesymistyczne:
- 52% Polaków błędnie uważa, że zmiana klimatu jest głównie spowodowana cyklami naturalnymi. To jeden z najwyższych wskaźników w UE.
- Polska należy do krajów, gdzie większość respondentów wierzy, że lekarstwo na raka istnieje, ale jest ukrywane przez interesy komercyjne (45%), a także, że wirusy zostały wyprodukowane w laboratoriach rządowych w celu kontrolowania wolności (50%).
- 51% Polaków myli się wierząc w to, że „antybiotyki zabijają wirusy tak jak bakterie”.
- 51% naszych rodaków jest w błędzie, wierząc, że lasery funkcjonują dzięki skupianiu fal dźwiękowych.
- 42% nie uznaje teorii ewolucji a 32% twierdzi, że ludzie żyli w czasach dinozaurów.
- 53% Polaków zgadza się, że "nie można już ufać naukowcom" z powodu ich zależności od przemysłu, co jest wynikiem wyższym niż średnia unijna (50%).
- Polacy częściej niż średnia UE postrzegają naukowców jako aroganckich (49%), ograniczonych (42%) i niemoralnych (36%). Większość uważa też, że naukowcy posiadają władzę, która czyni ich niebezpiecznymi.
- 54% Polaków twierdzi, że wiedza naukowa nie jest ważna w ich codziennym życiu, co jest jednym z najwyższych wyników w UE.
- W przeciwieństwie do ogółu UE, 43% Polaków uważa, że sztuczna inteligencja stworzy więcej miejsc pracy niż wyeliminuje.
- Mniej niż połowa Polaków (46%) zgadza się, że równość płci w nauce przyczyniłaby się do sprawiedliwszego społeczeństwa (średnia UE: 69%). Podobnie, 49% uważa, że poprawiłoby to wyniki nauki (średnia UE: 63%).
- Najczęściej wymienianą barierą w zaangażowaniu w naukę wśród Polaków jest brak zainteresowania (50%).
- Telewizja pozostaje dominującym źródłem informacji o nauce dla Europejczyków - 61% respondentów (69% Polaków). Dużo mniej osób korzysta z mediów społecznościowych i blogów (31%), prasy internetowej i drukowanej (19%) czy radia i podcastów (17%).
W badaniu ankietowym wzięło udział ponad 34 tys. osób z 27 krajów Unii Europejskiej (w tym z Polski) oraz z 4 innych państw: z Turcji, z Macedonii Północnej, z Serbii i z Wielkiej Brytanii.
Pełny raport znajduje się pod linkiem
