Morze Śródziemne jest niezwykle ciepłe z początkiem tegorocznego lata. Pod koniec czerwca temperatura powierzchni osiągnęła rekordowe 26,01°C, a średnia 27 czerwca to 26,4°C. W zachodniej części akwenu anomalie przekraczają 5°C, dochodząc do 6°C (np. Morze Tyrreńskie do 29°C), co jest o 3°C więcej niż normalnie. Region ociepla się szybciej niż średnia globalna. Morskie fale upałów stały się regularnym zjawiskiem, dziesięciokrotnie intensywniejszym i trzy razy dłuższym niż przed industrializacją. Od lat 80. ich częstotliwość wzrosła z jednej do średnio czterech rocznie.
Ekstremalne temperatury to bardzo zła wiadomość dla życia morskiego, prowadząca do masowych wymierań (np. 90% spadku populacji koralowców). Ekosystemy Morza Śródziemnego są szczególnie wrażliwe ze względu na jego stosunkowo niewielki rozmiar i wąskie połączenie z Oceanem Atlantyckim przez Cieśninę Gibraltarską. Ciepła woda ma mniej tlenu, sprzyja toksycznym sinicom i bakteriom chorobotwórczym. Oprócz ocieplenia, ewaporacja wody morskiej i mniejszy dopływ wody rzecznej powodują wzrost zasolenia, co również wpływa na bioróżnorodność. Fale upałów morskich (dni z temperaturą wody powyżej wartości krytycznej) doprowadziły do masowych wymierań już w latach 2003, 2006 i 2008.
Ekstremalne fale upałów morskich stały się regularnym zjawiskiem w Morzu Śródziemnym. Po raz pierwszy zaobserwowano je latem 2003 roku, ale wystąpiły również w latach 2018, 2022 i 2024. Obliczenia wskazują, że fale te staną się bardziej ekstremalne i będą trwać dłużej. Co więcej, fala upałów z 2003 roku stała się już "nową normalnością".
Skutki przenoszą się na ląd: ciepłe morze przyczyniło się do śmiertelnych powodzi w Hiszpanii (ponad 200 ofiar) oraz sztormu Daniel w 2023 r. (niemal 6000 ofiar). Ciepłe wody wpływają także na rozwój „medikanów” (śródziemnomorskich huraganów), które ewoluują ze sztormów formujących się nad ciepłymi wodami regionu. Eksperci przewidują, że będą one silniejsze, z wyższymi prędkościami wiatru, większymi opadami deszczu i większym ryzykiem powodzi. Niepokojący jest fakt, że Morze Śródziemne nie ochłodziło się tej zimy. Ciepły początek roku sprawia, że woda może osiągnąć jeszcze wyższe temperatury niż w poprzednich latach.
Źródła: ClimateChangePost i SmogLab
Ilustracja do tekstu pochodzi z ClimateChangePost za Copernicus Marine Service
